Kılavuz okuma ve ileri yöntem

Makale okuma atölyesinin devamı: bir bulguyu klinik öneriden ayırmak, tasarımı ve yanlılığı görmek, etki büyüklüklerini doğru okumak.

Kimin için: Psikoloji öğrencileri
Bu bölümün sınırı: Sayılar yalnızca kaynağı, sonuç ölçütü, izlem süresi, karşılaştırması ve belirsizliğiyle birlikte gösterilir. Odds oranı olasılığa çevrilmez.

Sitede zaten olan ilgili içerik

Öğrenme amacı: Bir araştırma sonucunun hangi ek değerlendirmelerden sonra öneriye dönüşebileceğini ayırt etmek.
Açıklama: Öneriler yalnız etki tahminine değil; kanıtın kesinliği, yarar-zarar dengesi, uygulanabilirlik, kaynaklar ve değerlere de dayanır.
Örnek (kurgu ya da yayımlanmış çalışma): Bir çalışmada ortalama belirti azalması görülmesi, her kişi için aynı yaklaşımın seçilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Alıştırma: Bir özetin sonuç cümlesindeki ‘etkilidir’ ifadesini bulun; hangi karşılaştırma, sonuç ölçütü ve belirsizlik bilgisinin gerektiğini yazın.
Kaynaklar: Cochrane Handbook — Chapter 8: Risk of bias
Cochrane Handbook — Chapter 14: Summary of findings
Cochrane Handbook — Chapter 15: Interpreting results
İçerik onay durumu: Beyaz onayı · 18 Ekim 2026

Öğrenme amacı: Çalışma tasarımının yanıtlayabileceği soruyu ve başlıca yanlılık yollarını tanımak.
Açıklama: Rastgele atama bazı karıştırıcıları dengeler; körleme, eksik veri, ölçüm ve seçici raporlama yine sonucu etkileyebilir.
Örnek (kurgu ya da yayımlanmış çalışma): Tedaviyi bırakanların sonuçları rapordan çıkarsa görünen yarar olduğundan büyük olabilir.
Alıştırma: Bir makalede grupların nasıl oluşturulduğunu, eksik verinin nasıl ele alındığını ve önceden belirlenen sonuçların raporlanıp raporlanmadığını bulun.
Kaynaklar: Cochrane Handbook — Chapter 8: Risk of bias
Cochrane Handbook — Chapter 14: Summary of findings
Cochrane Handbook — Chapter 15: Interpreting results
İçerik onay durumu: Beyaz onayı · 18 Ekim 2026

Öğrenme amacı: Göreli etkinin başlangıç riski olmadan mutlak yararı göstermediğini açıklamak.
Açıklama: Risk oranı ve odds oranı göreli ölçülerdir; risk farkı mutlak değişimi verir. Güven aralığı, veriyle uyumlu etki aralığını gösterir ve tek başına tüm belirsizliği kapsamaz.
Örnek (kurgu ya da yayımlanmış çalışma): Aynı göreli azalma, başlangıç riski 2/100 ve 20/100 olan iki grupta farklı mutlak fark üretir.
Alıştırma: Bir özette göreli ölçüyü bulun; kontrol grubundaki başlangıç riskini kullanarak 100 kişi başına mutlak farkı ayrıca yazın.
Kaynaklar: Cochrane Handbook — Chapter 8: Risk of bias
Cochrane Handbook — Chapter 14: Summary of findings
Cochrane Handbook — Chapter 15: Interpreting results
İçerik onay durumu: Beyaz onayı · 18 Ekim 2026

Öğrenme amacı: Bir mekanizma bulgusuyla insandaki klinik sonuç arasındaki kanıt basamaklarını ayırmak.
Açıklama: Hayvan modelleri mekanizma araştırmasına katkı verebilir; tür, doz, ortam ve ölçülen sonuç farklılıkları doğrudan klinik genellemeyi sınırlar.
Örnek (kurgu ya da yayımlanmış çalışma): Kemirgende davranış değişikliği oluşturan bir işlem, insanlarda depresyon tedavisi kanıtı değildir.
Alıştırma: Bir hayvan çalışmasının haber özetini bulun; haberde atlanan tür, doz, karşılaştırma ve insan çalışması basamaklarını listeleyin.
Kaynaklar: Cochrane Handbook — Chapter 8: Risk of bias
Cochrane Handbook — Chapter 14: Summary of findings
Cochrane Handbook — Chapter 15: Interpreting results
İçerik onay durumu: Beyaz onayı · 18 Ekim 2026

Genel bilgilendirme; tanı veya kişisel öneri değildir.